ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP SINH HỌC LỚP 9
TỪ TIẾT 37-40

*L Í THUY ẾT
1/Kĩ thuật gen là gì? Các khâu của kĩ thuật gen?
- Kĩ thuật gen là tập hợp những phương pháp tác động định hướng lên ADN cho phép chuyển gen từ một cá thể của một loài sang cá thể của loài khác
- Kĩ thuật gen gồm ba khâu cơ bản: tách, cắt, nối để tạo ADN tái tổ hợp, đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận
2/Công nghệ sinh học là gì? Những lĩnh vực của công nghệ sinh học?
- Công nghệ sinh học là ngành công nghiệp sử dụng tế bào sống và các quá trình sinh học tạo ra sản phẩm sinh học cho con người.
- Công nghệ sinh học gồm: công nghệ lên men, công nghệ tế bào, công nghệ enzim, công nghệ chuyển nhân và phôi, công nghệ sinh học xử lí môi trường, công nghệ gen, công nghệ sinh học y-dược
3/Thế nào là tự thụ phấn, giao phối gần? Ý nghĩa của tự thụ phấn và giao phối gần?
-Tự thụ phấn: hạt phấn của hoa cây đó rơi chính đầu nhụy của nó( đơn tính) hoặc hoa lưỡng tính
- Giao phối gần là sự giao phối giữa con đực và con cái được sinh ra từ một cặp bố mẹ hoặc giữa bố mẹ với con cái.
- Ý nghĩa: củng cố một số tính trạng mong muốn, tạo dòng thuần
4/Thế nào là hiện tượng thoái hóa giống? Vì sao khi tự thụ phấn bắt buộc hoặc giao phối gần sẽ dẫn đến thoái hóa giống?
-Hiện tượng thoái hóa giống là hiện tượng con cháu có sức sống kém dần, biểu hiện sinh trưởng, phát triển chậm, chống chịu kém, bộc lộ các tính trạng xấu, năng suất giảm
-Tự thụ phấn bắt buộc hoặc giao phối gần sẽ dẫn đến thoái hóa giống: qua nhiều thế hệ, các cặp gen dị hợp dần về trạng thái đồng hợp, làm giảm tỉ lệ dị hợp, tăng dần đồng hợp nhất là đồng hợp gen lặn được biểu hiện
5/Kiểu gen như thế nào sẽ không gây thoái hóa?Trong chọn giống người ta dùng phương pháp tự thụ phấnbắt buộc hay giao phối cận huyết nhằm mục đích gì?
-Kiểu gen không gây thoái hóa: đồng hợp trội, đồng hợp lặn có lợi thì tự thụ phấn bắt buộc hay giao phối gần sẽ không dẫn đến thoái hóa
-Mục đích:tạo dòng thuần nhằm củng cố tính trạng tốt, phát hiện loại bỏ tính trạng xấu
6/Phương pháp tạo dòng thuần ở cây giao phấn? Để kiểm tra độ thuần chủng của giống cây trồng cần sử dụng phương pháp nào?
-Phương pháp tạo dòng thuần:
+Cho giao phối gần hoặc tự thụ phấn bắt buộc qua nhiều thế hệ
+Bằng kĩ thuật nuôi cấy tế bào
-Phương pháp: cho tự thụ phấn, cho lai phân tích
7/ Ưu thế lai là gì? Tại sao không dùng cơ thể lai F1 để nhân giống? Muốn duy trì ưu thế lai phải dùng biện pháp gì?
-Ưu thế lai là hiện tượng cơ thể lai F1 có sức sống cao hơn, sinh trưởng nhanh hơn, phát triển mạnh hơn, chống chịu tốt hơn, các tính trạng năng suất cao hơn trung bình giữa hai bố mẹ hoặc vượt trội cả hai bố mẹ.
-Vì:nếu làm giống thì ở đời sau qua phân li sẽ xuất hiện các kiểu gen đồng hợp về các gen lặn có hại, ưu thế lai giảm
8/ Lai kinh tế là gì? Ở nước ta, lai kinh tế được thực hiện dưới hình thức nào? Cho VD
- Lai kinh tế: Người ta cho giao phối giữa cặp vật nuôi bố mẹ thuộc hai dòng thuần khác nhau rồi dùng con lai F1 làm sản phẩm.
-Dùng con cái thuộc giống trong nước giao phối với co đực cao sản thuộc giống nhập nội
-VD: con cái lợn ỉ Móng cái x con đực lợn Đại bạch
9/Các phương pháp tạo ưu thế lai? Làm thế nào để duy trì và củng cố ưu thế lai?
-Phương pháp tạo ưu thế lai ở cây trồng: Phương pháp lai khác dòng: tạo 2 dòng thuần tự thụ phấn rồi cho chúng giao phấn với nhau.
-Phương pháp tạo ưu thế lai ở vật nuôi: Phương pháp lai kinh tế: Dùng con cái thuộc giống trong nước lai với con đực cao sản ( giống nhập nội)
Con lai có khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu , chăn nuôi của giống mẹ và có sức tăng sản của giống bố.
VD: Lợn lai kinh tế : Móng Cái x Đại Bạch.
-Với cây trồng: thực hiện pp sinh sản sinh dưỡng bằng các hình thức như giâm, chiết, ghép cành hay cấy mô.