Trường THCS Lê Lợi
Tuần CM: 27-28

Ngày soạn: 20/03/2025

Tiết PPCT: 10,11

BÀI 4: BIỂU ĐỒ HÌNH QUẠT TRÒN (2 TIẾT)
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức: Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:
- Thực hiện và lí giải được việc thu thập, phân loại dữ liệu theo các tiêu chí cho trước từ những
nguồn: văn bản, bảng biểu, kiến thức trong các môn học khác và trong thực tiễn.
- Giải thích được tính hợp lí của dữ liệu theo các tiêu chí toán học đơn giản (ví dụ: tính hợp lí,
tính đại diện của một kết luận trong phỏng vấn; tính hợp lí của các quảng cáo; ...).
- Đọc và mô tả thành thạo các dữ liệu ở dạng biểu đồ thống kê: biểu đồ hình quạt tròn (pie
chart).
- Lựa chọn và biểu diễn được dữ liệu vào bảng, biểu đồ thích hợp ở dạng: biểu đồ hình quạt tròn
(cho sẵn) (pie chart).
- Nhận biết được những dạng biểu diễn khác nhau cho một tập dữ liệu.
2. Năng lực
Năng lực chung: NL tự chủ và tự học. NL giao tiếp và hợp tác. NL giải quyết vấn đề và sáng
tạo
Năng lực riêng: NL giải quyết vấn đề toán học, NL sử dụng công cụ, phương tiện học toán,
NL tư duy và lập luận toán học. NL mô hình hoá toán học.NL giao tiếp toán học.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ tích cực, có trách nhiệm
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 - GV: SGK, SGV, Tài liệu giảng dạy, thước kẻ, biểu đồ , hình ảnh có liên quan đến biểu đồ
hình quạt tròn để minh họa cho bài học được sinh động.
2 - HS: SGK, SBT, vở ghi, giấy nháp, đồ dùng học tập (bút, thước...), bảng nhóm, bút viết bảng
nhóm.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp
7A1:………………………. 7A3:……………………….

GV: Phạm Duy Khánh

1

Trường THCS Lê Lợi
7A2:………………………. 7A4:……………………….
2. Kiểm tra bài cũ ( lồng vào các hoạt động )
3. Bài mới
3.1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU)
a) Mục tiêu:
- Ôn tập biểu đồ quạt tròn đã biết ở tiểu học đồng thời giúp HS nhớ lịa những kiến thức đã học
về thu thập, phân loại và biểu diễn dữ liệu.
- Gợi tâm thế, tạo hứng thú, kích thích mong muốn được tiếp nhận bài học.
b) Nội dung:
- GV chiếu slide tình huống mở đầu: Năm 2020, Việt Nam xuất khẩu (ước đạt) 6,15 triệu tấn
gạo, thu được 3,07 tỉ đô la Mỹ. Biểu đồ hình quạt tròn ở Hình 21 biểu diễn khối lượng xuất
khẩu của mỗi loại gạo trong tổng số gạo xuất khẩu (tính theo tỉ số phần trăm).

(Nguồn: Báo cáo của Bộ Công thương năm 2020)
+ GV yêu cầu HS quan sát biểu đồ và trả lời câu hỏi: “Số lượng xuất khẩu gạo trắng chiếm bao
nhiêu phần trăm?”
c) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: HS quan sát hình ảnh, đọc, nghe và thực hiện yêu cầu.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS tiếp nhận nhiệm vụ, quan sát biểu đồ và trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS giơ tay trình bày câu trả lời, các HS khác nhận xét.
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá kết quả của HS, trên cơ sở đó giới thiệu, kết nối
HS vào bài học mới: " Các em đã được tìm hiểu về biểu đồ quạt tròn trong chương trình bậc
tiểu học. Trong buổi học ngày hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu kĩ hơn về đối tượng
thống kê, số liệu thống kê và các tỉ số phần trăm ghi trên biểu đồ quạt tròn cũng như cách phân
tích và xử lí dữ liệu biểu diễn bằng biểu đồ quạt tròn”.
⇒Bài 4: Biểu đồ hình quạt tròn

GV: Phạm Duy Khánh

2

Trường THCS Lê Lợi
d) Sản phẩm: HS trả lời được câu hỏi mở đầu theo nhận thức hiểu biết của bản thân.
3.2 HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
3.2.1 Hoạt động 1: Biểu đồ hình quạt tròn
a) Mục tiêu:
- Ôn lại kiến thức đã học về biểu đồ quạt tròn đồng thời nhớ lại các kiến thức đã học về thu thập,
phân loại và biểu diễn dữ liệu.
- Ghi nhớ đối tượng thống kê, tiêu chí thống kê, phần trăm số liệu thống kê, tổng của tất cả các
tỉ số phần trăm ở một biểu đồ quạt tròn
- Ghi nhớ các dnagj biểu diễn khác nhau của dữ liệu thống kê
- Ghi nhớ cách chuyển đổi dữ liệu từ dạng biểu đồ hình quạt tròn sang dạng bảng
b) Nội dung:
- GV chiếu Slide HĐ1 và yêu cầu HS trao đổi nhóm, hoàn thành các yêu cầu của HĐ1
- GV hướng dẫn HS rút ra nhận xét về biểu đồ quạt tròn
- GV yêu cầu HS quan sát lại biểu đồ hình 22 và chỉ ra: đối tượng và tiêu chí thống kê; số liệu
thống kê; tổng ba tỉ số phần trăm ghi ở ba hình quạt tròn.
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, đọc và trình bày lại Ví dụ 1
- GV nhấn mạnh với HS phải đọc và mô tả được biểu đồ hình quạt tròn; từ đó phân tích và xử lí
dữ liệu biểu diễn bằng biểu đồ hình quạt tròn.
- GV tổ chức cho HS củng cố lại kiến thức vừa học về biểu đồ hình quạt tròn bằng cách lựa
chọn đúng biểu đồ quạt tròn phù hợp với dữ liệu cho trước trong Ví dụ 2.
- GV yêu cầu HS thực hiện HĐ2.
- GV nhấn mạnh với HS: Dữ liệu thống kê có thể biểu diễn ở những dạng khác nhau, trong đó
có biểu đồ hình quạt tròn.
- HS thực hiện Ví dụ 3.
- Từ kết quả ví dụ 3, GV đưa ra nhận xét cho HS về cách lựa chọn sử dụng bảng số liệu hay sử
dụng biểu đồ hình quạt tròn để biểu diễn dữ liệu thống kê.
c) Tổ chức thực hiện:
HĐ CỦA GV VÀ HS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV chiếu Slide HĐ1 và yêu cầu HS trao đổi

GV: Phạm Duy Khánh

SẢN PHẨM DỰ KIẾN
I. Biểu đồ hình quạt tròn

3

Trường THCS Lê Lợi
nhóm, hoàn thành các yêu cầu của HĐ1

HĐ1
a) Có 22,5% HS ở mức tốt; 60% HS ở
mức khá và 17,5% HS ở mức đạt.
b) Tổng ba tỉ số phần trăm ghi ở ba hình
quạt tròn là:

- GV hướng dẫn HS rút ra nhận xét về biểu đồ quạt
tròn
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, đọc và trình
bày lại Ví dụ 1 , Ví dụ 2.
- GV yêu cầu HS thực hiện HĐ2. Cá nhân

22,5 %+ 60 %+17,5 %=100 %

Nhận xét: SGK/20
Ví dụ 1 (SGK – tr21)
Ví dụ 2 (SGK – tr21)
HĐ2
Một số dạng biểu diễn của một tập dữ
liệu: Bảng dữ liệu, biểu đồ cột đơn, biểu

đồ cột kép, biểu đồ tranh, biểu đồ đoạn
- HS thực hiện Ví dụ 3. Cá nhân
- Từ kết quả ví dụ 3, GV đưa ra nhận xét cho HS về thẳng, biểu đồ hình quạt tròn,…
cách lựa chọn sử dụng bảng số liệu hay sử dụng
biểu đồ hình quạt tròn để biểu diễn dữ liệu thống
Ví dụ 3 (SGK – tr22)
kê.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

Nhận xét: SGK/23

- HS chú ý theo dõi SGK, nghe, tiếp nhận kiến thức
và hoàn thành theo yêu cầu, dẫn dắt của GV.
- HS hoạt động nhóm đôi: theo dõi nội dung SGK
thảo luận, trao đổi và hoàn thành các yêu cầu.
- GV: quan sát và trợ giúp HS.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- HS giơ tay phát biểu trình bày tại chỗ/ trình bày
bảng.
- Các HS khác hoàn thành vở, chú ý nghe và nhận
xét.
Bước 4: Kết luận, nhận định:
GV đánh giá, nhận xét quá trình tiếp nhận và hoạt
động của học sinh và gọi 1-2 HS nhắc lại kiến thức
liên quan đến biểu đồ hình quạt tròn vừa được học.
d) Sản phẩm: HS ghi nhớ các kiến thức về biểu đồ hình quạt tròn và thực hiện hoàn thành các
bài tập trong HĐ1, HĐ2, Ví dụ 1, 2, 3 trong mục I SGK.
3.2.2 Hoạt động 2: Phân tích và xử lí dữ liệu biểu diễn bằng biểu đồ hình quạt tròn

GV: Phạm Duy Khánh

4

Trường THCS Lê Lợi
a) Mục tiêu:
- Dựa trên việc biểu diễn dẽ liệu bằng biểu đồ hình quạt tròn, HS có thể phân tích và xử lí các
dữ liệu đó để tìm ra những thông tin hữu ích và rút ra kết luận.
- Củng cố kiến thức về phân tích và xử lí dữ liệu được biểu diễn bằng biểu đồ hình quạt tròn,
chuyển đổi dữ liệu từ dạng biểu đồ hình quạt tròn sang dạng bảng.
b) Nội dung:
- GV chia HS thành các nhóm từ 3 – 4 HS, yêu cầu các nhóm đọc và trả lời các yêu cầu trong Ví
dụ 4 vào bảng nhóm.
+ GV yêu cầu HS nhắc lại các yếu tố có trong biểu đồ hình quạt tròn, từ đó vận dụng quan sát
biểu đồ hình 28 và trả lời các câu hỏi trong ví dụ 5
+ HS luyện tập cách chuyển đổi dữ liệu từ dạng biểu đồ hình quạt tròn sang dạng bảng (GV gợi
ý, hướng dẫn HS cách tính khối lượng các chất từ tỉ số phần trăm của lượng chất dinh dưỡng so
với tổng lượng chất có trong thực phẩm)
c) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS

SẢN PHẨM DỰ KIẾN
II. Phân tích và xử lí dữ liệu biểu diễn bằng
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
biểu đồ hình quạt tròn
- Ví dụ 4 vào bảng nhóm. ( theo nhóm)
 Các nhóm hoàn thành Ví dụ 4 trong thời Ví dụ 4. (SGK – tr23)
Ví dụ 5. (SGK – tr24)
gian quy định, treo kết quả thảo luận lên
bảng
+ GV yêu cầu HS nhắc lại các yếu tố có
trong biểu đồ hình quạt tròn, từ đó vận
dụng quan sát biểu đồ hình 28 và trả lời các
câu hỏi trong ví dụ 5
+ HS luyện tập cách chuyển đổi dữ liệu từ
dạng biểu đồ hình quạt tròn sang dạng bảng
(GV gợi ý, hướng dẫn HS cách tính khối
lượng các chất từ tỉ số phần trăm của
lượng chất dinh dưỡng so với tổng lượng
chất có trong thực phẩm)
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS nhớ lại kiến thức về trục số đã học,
thực hiện lần lượt các yêu cầu của GV để
tiếp nhận kiến thức mới về phân tích và xử
lí dữ liệu biểu diễn bằng biểu đồ hình quạt
tròn.
- GV: dẫn dắt, gợi ý và giúp đỡ HS.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

GV: Phạm Duy Khánh

5

Trường THCS Lê Lợi
- Đại diện một vài HS trình bày phần trả
lời. Các bạn khác chú ý theo dõi, bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định:
- GV đánh giá quá trình hoạt động của HS.
GV tổng quát, yêu cầu HS ghi chép đầy đủ
vào vở.
d) Sản phẩm: Kết quả thực hiện các yêu cầu của phần Ví dụ 4, Ví dụ 5.
3.3 HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Học sinh củng cố lại kiến thức về biểu đồ hình quạt tròn thông qua một số bài tập
trắc nghiệm
b) Nội dung: HS vận dụng các kiến thức đã học hoàn thành các bài tập
c) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV chiếu các câu hỏi trắc nghiệm liên quan đến biểu đồ hình quạt tròn
Câu 4. Kết quả điều tra về sự ưa thích các loại màu sắc của 120 học sinh ở một trường tiểu học
được cho trên biểu đồ hình quạt bên. Em hãy cho biết có bao nhiêu học sinh thích màu tím:
A. 13 học sinh

B. 18 học sinh

C. 15 học sinh

D. 17 học sinh

Câu 5.  Biểu đồ hình quạt sau biểu diễn tỉ số phần trăm kết quả xếp loại học lực của học sinh
lớp 7D. Biết lớp 7D có 40 học sinh. Lớp 7D có bao nhiêu học sinh giỏi?

GV: Phạm Duy Khánh

6

Trường THCS Lê Lợi

5%
10%
30%

Học sinh giỏi
Học sinh khá
Học sinh trung bình
Học sinh yếu

55%

A. 12

B. 13

C.22

D.23

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS quan sát câu hỏi, suy nghĩ đưa ra phương án trả lời cho các câu hỏi trắc nghiệm.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
Kết quả:
Câu 4

Câu 5

B

A

d) Sản phẩm : HS đưa ra được đáp án đúng cho các câu hỏi trắc nghiệm liên quan đến biểu đồ
hình quạt tròn.
3.3 HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Học sinh củng cố lại kiến thức về biểu đồ hình quạt tròn thông qua một số bài tập
trắc nghiệm
b) Nội dung: HS vận dụng các kiến thức đã học hoàn thành các bài tập
c) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV chiếu các câu hỏi trắc nghiệm liên quan đến biểu đồ hình quạt tròn
Câu 1. Trong biểu đồ hình quạt tròn, nửa hình tròn biểu diễn 

GV: Phạm Duy Khánh

7

Trường THCS Lê Lợi
A. 25% B. 50% C. 75%

D. 100%

Câu 2. Trong biểu đồ hình quạt tròn, khẳng định nào sau đây không đúng?
A. Hai hình quạt bằng nhau biểu diễn cùng một tỉ lệ
B. Hình quạt nào lớn hơn biểu diễn số liệu lớn hơn
C. Cả hình quạt tròn biểu diễn 75%
D.

1
hình quạt tròn biểu diễn 25%
4

Câu 3. Muốn so sánh các phần trong toàn bộ dữ liệu ta nên dùng:
A. Biểu đồ tranh
B. Biểu đồ cột
C. Biểu đồ hình quạt tròn
D. Biểu đồ đoạn thẳng.
Câu 4. Kết quả điều tra về sự ưa thích các loại màu sắc của 120 học sinh ở một trường tiểu học
được cho trên biểu đồ hình quạt bên. Em hãy cho biết có bao nhiêu học sinh thích màu tím:
A. 13 học sinh

B. 18 học sinh

C. 15 học sinh

D. 17 học sinh

Câu 5.  Biểu đồ hình quạt sau biểu diễn tỉ số phần trăm kết quả xếp loại học lực của học sinh
lớp 7D. Biết lớp 7D có 40 học sinh. Lớp 7D có bao nhiêu học sinh giỏi?

GV: Phạm Duy Khánh

8

Trường THCS Lê Lợi

5%
10%
30%

Học sinh giỏi
Học sinh khá
Học sinh trung bình
Học sinh yếu

55%

A. 12

B. 13

C.22

D.23

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS quan sát câu hỏi, suy nghĩ đưa ra phương án trả lời cho các câu hỏi trắc nghiệm.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
Kết quả:
Câu 1

Câu 2

Câu 3

Câu 4

Câu 5

B

C

C

B

A

d) Sản phẩm : HS đưa ra được đáp án đúng cho các câu hỏi trắc nghiệm liên quan đến biểu đồ
hình quạt tròn.
3.4 HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a) Mục tiêu:
- Học sinh thực hiện làm bài tập vận dụng để nắm vững kiến thức.
- HS thấy sự gần gũi toán học trong cuộc sống, vận dụng kiến thức vào thực tế, rèn luyện tư duy
toán học qua việc giải quyết vấn đề toán học
b) Nội dung: BT1, BT2, BT3, trong SGK.
c) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV: Phạm Duy Khánh

9

Trường THCS Lê Lợi
- GV yêu cầu HS hoàn thành bài tập 1, 2, 3 (SGK - tr25)
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS suy nghĩ, hoàn thành các bài tập được giao (có thể trao đổi
với bạn cùng bàn để hoàn thành)
Bước 3: Báo cáo, thảo luận: GV mời đại diện HS trình bày bảng mỗi BT. Các HS khác chú ý
nghe và nhận xét.
Kết quả:
Bài 1:
a) Từ biểu đồ hình quạt tròn ta thấy: 5,71 < 12,51 < 81,78 (%)
Vậy lĩnh vực năng lượng chiếm tỉ lệ lớn nhất (81,78%) trong việc tạo ra khí nhà kính ở Việt
Nam vào năm 2020.
b) Lượng khí nhà kính được tạo ra ở lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam vào năm 2020 là:
466.12,51
=58,2966 ≈ 58,3 (triệu tấn khí carbonic tương đương)
100

Tương tự, lượng khí nhà kính được tạo ra ở lĩnh vực năng lượng và chất thải của Việt Nam vào
năm 2020 lần lượt là:,
466.81,78
=381,0948 ≈ 381,1
100
466.5,71
=26,6086 ≈ 26,6
100

c) Một số biện pháp mà chính phủ Việt Nam đã đưa ra nhẳm giảm lượng khí thải và giảm bớt
tác động của khí nhà kính:
- Nghiêm chỉnh thực hiện và đưa ra các chính sách, điều luật nhằm bảo vệ môi trường Việt Nam
nói chung và giảm bớt tác động của khí nhà kính nói riêng.
- Trồng nhiều cây xanh, không phá rừng bừa bãi.
- Sử dụng hiệu quả và tiết kiệm năng lượng; sử dụng và phát triển những nguồn năng lượng
sạch.
- Khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng.
- Tái sử dụng và tái chế những vật dụng có khả năng tái sử dụng và tái chế.
- Tuyên truyền, nâng cao ý thức và giáo dục người dân về hậu quả của khí thải, hiệu ứng nhà
kính.

GV: Phạm Duy Khánh

10

Trường THCS Lê Lợi
Bài 2: a) Lượng khí nhà kính được tạo ra ở lĩnh vực công nghiệp của Singapore vào năm 2020
là:
77,2.60,3
=46,5516 ≈ 46,55  (triệu tấn khí carbonic tương đương)
100

Tương tự, lượng khí nhà kính được tạo ra ở các hoạt động và lĩnh vực: xây dựng, vận tải, hộ gia
đình, hoạt động và các lĩnh vực khác của Singapore vào năm 2020 lần lượt là:
77,2.13,8
=10,6536 ≈10,65 (triệu tấn khí carbonic tương đương)
100
77,2.14,5
=11,194 ≈ 11,2(triệu tấn khí carbonic tương đương)
100
77,2.7,6
=5,8672≈ 5,87 (triệu tấn khí carbonic tương đương)
100
77,2.3,8
=2,9336 ≈ 2,93 (triệu tấn khí carbonic tương đương)
100

b) Bảng số liệu
Hoạt động,
lĩnh vực
Lượng khí
nhà kính
(triệu tấn)
Bài 3:

Công
nghiệp

Xây dựng

Vận tải

Hộ gia đình

Hoạt động
và các lĩnh
vực khác

46,55

10,65

11,2

5,87

2,93

a) Khối lượng xuất khẩu gạo trắng của Việt Nam trong năm 2020 là:
6,15.45,2
=2,7798≈ 2,78 (triệu tấn gạo)
100

Tương tự, khối lượng xuất khẩu gạo thơm, gạo nếp và gạo khác của Việt Nam trong năm 2020
lần lượt là:
6,15.26,8
=1,6482≈ 1,65(triệu tấn gạo)
100
6,15.9
=0,5535 ≈ 0,55(triệu tấn gạo)
100
6,15.19
=1,1685≈ 1,17 (triệu tấn gạo)
100

b) Trong năm 2020, tổng khối lượng xuất khẩu gạo thơm và gạo nếp của Việt Nam là:
1,65+0,55=2,2 (triệu tấngạo )

GV: Phạm Duy Khánh

11

Trường THCS Lê Lợi
Vậy trong năm 2020, Việt Nam xuất khẩu khối lượng gạo trắng nhiều hơn tổng khối lượng gạo
thơm và gạo nếp là:
2,78−2,2=0,58(triệu tấn gạo)

Bước 4: Kết luận, nhận định:
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức và lưu ý thái độ tích cực trong quá trình làm bài của
HS.
d) Sản phẩm: Kết quả thực hiện bài tập của HS.
4. Nhận xét, dặn dò
Nhận xét:
+ Sự tích cực chủ động của HS trong quá trình tham gia các hoạt động học tập.
+ Sự hứng thú, tự tin, trách nhiệm của HS khi tham gia các hoạt động học tập cá nhân.
Dặn dò
- Ghi nhớ kiến thức trong bài.
- Tự tìm hiểu các biểu đồ hình quạt tròn trên báo chí, internet, đọc và mô tả các kết quả, phân
tích và xử lí dữ liệu biểu diễn bằng biểu đồ hình quạt tròn.
- Hoàn thành các bài tập còn lại trong SGK
- Chuẩn bị bài mới " Bài 5: Biến cố trong một số trò chơi đơn giản"
IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO DÀNH CHO HS
Sách bài tập toán 7 - tập 2

GV: Phạm Duy Khánh

12